فلسفه دوازدهم درس هشتم عقل در فلسفه۲

فلسفه دوازدهم درس هشتم عقل در فلسفه۲

درس هشتم

توانایی عقل در بروز نگرش فلسفی فیلسوفان به جهان هستی

یکی از عوامل مهم توجه به عقل و عقلانیت درجهان اسلام، پیام الهی و سخنان پیامبر اکرم (ص) و عترت گرامی ایشان بود

 با اینکه عقل جایگاه ویژه ای در بین مسلمانان داشته و در آن دوره مخالفت صریح یا عقل  کمتر صورت می‌گرفت ولی مخالفت هایی در برخی جریات فکری با عقل صورت گرفت که عمدتاً به دو شکل بود

۱-تنگ کردن محدودۀ  اعتبار و کارآمدی عقل در عین پذیرش آن

۲- مخالفت با فلسفه و منطق تحت عنوان دستاوردی یونانی و غیراسلامی

مخالفت با فلسفه تحت عنوان دستاوردی یونانی فلاسفه: جدا از اینکه بسیاری از آراء فیلسوفانی مانند سقراط، افلاطون و ارسطو با آموزه های دینی سازگاری دارد، باید توجه کنیم که فلسفه شاخه ای از دانش و معرفت است که هر فردی از هر ملتی می تواند وارد این شاخه شود ودربارۀ مسائل مربوط به حقیقت و هستی بیندیشد.

نقد برخی از جریان های اسلامی است که فلسفه چون از یونان آمده با دین سازگاری ندارد این افراد معتقدند:

۱- بسیاری از آرای این فلاسفه یونانی  با آموزه ها ی اسلامی سازگار است

۲- فلسفه شاخه ای از معرفت است که افراد از هر ملیتی می توانند وارد آن شده و در باره مسائل آن که مربوط به به هستی و حقیقت اشیاست بیندیشند و تولید دانش کنند.

۳- با استفاده از نظر متفکران می توان در جهت پیشرفت این دانش ، قدم برداشت

۴- اگر عقل می تواند در باره «هستی  بما هو هستی»  بیندیشد و دانشی به ارمغان آورد ، آن دانش فسفه است

۵- در درستی و نادرستی یک دانش فقط استدلال است که داوری می کند نه ملیت خاص

عقل نزد فیلسوفان مسلمان:

عقل به عنوان موجود متعالی و برتر از ماده:

فیلسوفان مسلمان از جمله فارابی و ابن سینا معتقدند «عقول» مرتبه ای از عالم که مجرد  از ماده است اینان معتقدند اولین مخلوق خدا عقل اول است که موجودی کاملاً روحانی و غیر مادی است و عقول دیگر به ترتیب ازعقل اول به وجود آمده اند. یکی از این عقول، که آخرین عقل است، « عقل فعال» یا همان عقل دهم هست که واسطه فیض رسانی به عالم طبیعت و ماده است. 

عقل به عنوان قوۀ تفکر و استدلال:

عموم فیلسوفان مسلمان عقیده دارند که همه کارکردهای عقل و انواع استدلال ها، از جمله استدلال تجربی، تمثیل و برهان عقلی محض، هر کدام در جایگاه خود روش درست  برای کسب داشتن به حساب می‌آیند.

ابن سیناو فارابی برای عقل چهارمرحله رشد و تکامل در نظر گرفتند

عقل هیولانی: در این مرحله انسان هیچ ادراک عقلی ندارد اما استعداد و آمادگی درک معقولات را دارد. مانند نوزادی که تازه متولد شده است.

عقل بالملکه: در این مرحله عقل درکی اولی از قضایای ضروری پیدا می کند. مثلاً می داند که یک چیز نمی تواند هم باشد و هم نباشد. در این مرحله انسان می تواند دانش ها را کسب کند.

عقل بالفعل: در این مرحله، عقل شکوفا شده و به قطعیت رسیده و با تمرین و تکرار دانش هایی را کسب کرده است.

عقل بالمستفاد:  در این مرحله انسان به طوری بر دانش هایی که کسب کرده مسلط  است که از هرکدام که بخواهد می تواند استفاده کند. مانند یک اسناد ریاضی که هر مسئله ای از ریاضی را جلو  او بگذارند به راحتی حل می کند.

فارابی درباره  نسبت عقل فعال به عقل انسان  می گوید: عامل فیض رسانی به عقل انسان. مقام و منزلت عقل فعال به عقل انسان مانند آفتاب است به چشم 

فلسفه دوازدهم درس هشتم عقل در فلسفه۲

 

داغ ترین مطلب!
جزوه درس دوم فلسفه یازدهم
ارتباط بین عقل و دین 

فیلسوفان مسلمان  با توجه به اینکه عقل را به عنوان قوه شناخت می پذیرند ،چنین ارتباطی بین عقل و دین در نظر می گیرند

-پذیرش هر اعتقاد و آیینی نیازمند استدلال عقلی است

– عقل  در کنار حس و قلب ، یکی از ابزار معرفت  است

– عقل در کنار قرآن و سنت یکی از منابع کسب احکام و معارف دین معرفی شده است.

جایگاه عقل در دین

به عنوان منبع معرفت دینی
به عنوان ابزار کسب معرفت دینی

فیلسوفان مسلمان معتقدند: روش هایی استدلال عقلی – شهود – وحی که در موضوعات مشترک حتما به یک نتیجه خواهند رسید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

تخفیف 5%+25%
هیچی
دفعه ديگه .
تقریبا!
مبلغ نقدی ۱۰۰۰۰۰ریال
کد تخفیف 7%+25%
چیزی نیست
روز شانست نبود
تقریبا!
ارسال رایگان
نشد
پوچ

شانس خودتان را برای برنده شدن یک جایزه امتحان کنید!
شانس خود را برای برنده شدن تخفیف های شگفت انگیز امتحان کنید!
دکمه زیر را فشار دهید و اجازه دهید تا گردونه شانس شما را برای بردن جایزه مشخص کند.

اگر برنده شدید کدی که گردونه بهتون میده رو یادداشت کنید و هتگام ثبت سفارش در قسمت کد تخفیف وارد کنید

اگر بازنده شدید ما یک بازی دیگر به شما می دهیم !

به بالای صفحه بردن