درس هفتم تاریخ دهم علوم انسانی

درس هفتم تاریخ دهم علوم انسانی

مطالعه وکاوش در گذشته های دور

 

پیشینۀ پژوهش در تاریخ باستان
الف) آگاهی تاریخی آمیخته با افسانه
ب) آگاهی تاریخی متکی به پژوهش وکاوش های جدید

الف) آگاهی تاریخی آمیخته با افسانه

 تا حدود دو قرن پیش، قبل از خوانده شدن خط میخی و کاوش ها باستان شناسی، آگاهی ما از تاریخ و تمدن عصر باستانی به مراتب متفاوت از آگاهی وشناختی که امروز داریم بود.

بیشترین آگاهی تاریخ ایران باستان تا دو قرن پیش بر پایه

نوشته های مورخان ترکیبی از افسانه و واقعیت بودند.

تاریخ و افسانه

تاریخ بسیاری از اقوام و جوامع کهن از جمله تاریخ ایران زمین با افسانه و اسطوره آغاز می شود.
 دوران افسانه ای (اساطیری ) تاریخ ایران با سلسله پیشدادیا و کیانیان شناخته می شود.

 نظر اسطورشناسان و مورخان و دیگر محققان درباره ی محتوای افسانه:
– عده ای معتقدند که افسانه ها به کلی غیر واقعی هستند.
– عده ای معتقدند افسانه ها بر اساس واقعیت تاریخی ساخته شدند و با گذشت زمان تغییر و سپس به صورت افسانه و اسطوره درآمدند.

شناخت مورخان و مردم از تاریخ ایران باستان تا دویست سال پیش :
–  سلسله شاهان اشکانی را تا حدودی می شناختند.
– شناختی دربارۀ سلسله های ایلام،ماد وهخامنشیان وجود نداشت.
– کورش و داریوش هخامنشی را به درستی نمی شناختند.

اشتباهات رایج تا دویست سال پیش :
– نامیدن پارسه یا پرسه پُلیس (پایتخت هخامنشیان) را به جمشید (پادشاه افسانه ای ایران)
– در باور مردم پاسارگاد، پایتخت کورش به حضرت سلیمان پیامبر منسوب بود.
– آرامگاه کورش،بنیانگذار سلسله هخامنشی ،قبر مادر حضرت سلیمان شمرده می شد.

آگاهی تاریخی متکی به پژوهش و کاوش های جدید

عوامل موثر در شناخت تاریخ ایران باستان در دو  قرن گذشته:

افزایش توجه و علاقه به تاریخ ایران باستان
آغاز تحقیقات درباره تاریخ ایران باستان توسط باستان شناسان و مورخان ایرانی و خارجی
خوانده شدن خط های باستانی و کاوش های باستان شناسی، آگاهی تاریخی تازه ای درباره ایران باستان به دست داد.

پیشینه تحقیقات جدید درباره تاریخ ایران

تحقیقات در دوره صفویان

تمایل وعلاقه اروپایا ن برای مسافرت به ایران و شناخت فرهنگ و افزایش یافت.

نوشته های هرودت و مورخان یونانی ورومی، اخبارواطلاعات زیادی درباره شاهان ایران در دوره باستان در اختیار گذاشتند.

جستجوی و کاوش جهانگردان اروپایی، درباره آثار تاریخی دورۀ هخامنشی به ویژه درفارس افزایش یافت.

تحقیقات در دوره قاجاریه

گسترس روابط سیاسی و اقتصادی ایران و اروپا منجر به ورود اروپایان به ایران به صورت جهانگرد، بازرگان، سفیر و باستان شناس شد.
 تعداد بازدیدکنندگان خارجی از آثار و اماکن تاریخی در تخت جمشید، پاسارگاد و شوش افزایش یافت.
زمینه کاوش های باستان شناسی فراهم شد.

مراحل جدید کاوش های باستان شناسی در ایران

خواندن خط میخی و ترجمه سنگ نوشته داریوش اول در بیستون توسط سِر هنری راولینسون در زمان محمد شاه قاجار
– دادن امتیاز انحصاری کاوش های باستانی در سراسر ایران به دولت فرانسه شروع کار در شوش
– در سال ۱۳۰۶ ه.ش کاوش های باستانی از انحصار فرانسه خارج شد و کاوش های باستان شناسان برجسته ای از جمله آرتور پوپ آمریکایی و ارنست هرتسفلد آلمانی در مناطق مختلف ایران شروع شد.

نتایح و دستاوردهای کاوش های جدید

منابع تحقیق تاریخ ایران در دوران باستان

منابع دست اول یا اصلی

منابع غیر نوشتاری: تمامی آثار مادی و دست ساخته هایی که از ایران ان باستان بر جای مانده است.
 شامل: ابزارها، ظروف، اشیاء و بقایای بناهای مختلف
مانند: کاخ، آتشکده، پل، آب بند و کاروانسراها
منابع :  حاوی اطلاعاتی درباره وضع ت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی هستند.
 ابعاد مختلف دانش، فنون،مهارت ها و خلاقیت های ایران ان را در این عصر آشکار می نمایند.

درس هفتم تاریخ دهم علوم انسانی

منابع نوشتاری: تمامی نوشته هایی که دربارۀ رویدادهای تاریخی ایران در عهد باستان نگارش یافته اند. 
 مانند: سنگ نوشته ها،گِ نوشته ها، شاهنامه ها،کتاب های تاریخی، دینی، ادبی و جغرافیایی
 منابع: می توان اطلاعات و شواهد تاریخی به دست آورد.
به دو دسته نوشته های ایرانی و غیرایرانی تقسیم می شوند.

عمده  منا بع  نوشتاری غیر ایرانی

 

داغ ترین مطلب!
درس ششم دین و زندگی دوازدهم علوم انسانی
منابع نوشتاری ایرانی

کتا های تاریخی دلیل ضعف تاریخ نگاری در ایران باستان : علاقه به سنت شفاهی داشتند تا سنت کتاب، علاقه به حفظ سینه به سینه مطالب داشتند وضعیت تاریخ نگاری مثل یونان و روم مطلوب نبود. اما دبیران مخصوصی مشغول به ثبت و ضبط وقایع وحوادث مهم بودند.

سنگ نوشته ها و لوح های گلی:

 دوره هخامنشیان

 سنگ نوشته ها و لوح های گلی مهمترین منابع نوشتاری دوره هخامنشی
 پنج ستون از سنگ نوشتۀ بیستون، شرح وقایع آغاز حکومت داریوش و سرکوب شورش های مختلف است.
 سی هزار لوح گلی از تخت جمشید به زبان ایلامی کشف شده است.
 موضوعات لوح ها: مسائل اقتصادی، اجتماعی و تشکیلات اداری هخامنشیان

درس هفتم تاریخ دهم علوم انسانی

دوره ساسانیان
 سنگ نوشتۀ شاپور یکم در کعبه زرتشت در نقش رستم که موضوع آن شرح جنگ های شاپور یکم با رومیان

 خدای نامه ها
مهمترین نوشته های تاریخی دوره ساسانی
بازگو کننده تاریخ عمومی سرزم ن و مردم ایران از زمان آفرینش تا اواخر حکومت ساسانی
محتوای خدای نامه: آمیخته با افسانه و قصه های کهن، مطالب آن راجع به ساسانیان با واقعیت منطبق است.
در قرون نخستین هجری، مورخان مسلمان مانند طبری و دینوری با کمک ترجمۀ عربی خدای نامه ها،تاریخ ایران باستان را نوشتند
این نوشته ها تا دویست سال قبل منبع اصلی شناخت ایران بودند.
متن اصلی خدای نامه و ترجمۀ عربی آن از بین رفته است.

منابع دست دوم

شامل کتاب، مقاله، پایان نامه و طرح های پژوهشی دویست سال اخیر که توسط محققان و مورخان ایرانی و غیرایرانی نوشته شده است.

 

داغ ترین مطلب!
جزوه درس 2 جغرافیا دهم

دیدگاه‌ خود را بنویسید

تخفیف 5%+25%
هیچی
دفعه ديگه .
تقریبا!
مبلغ نقدی ۱۰۰۰۰۰ریال
کد تخفیف 7%+25%
چیزی نیست
روز شانست نبود
تقریبا!
ارسال رایگان
نشد
پوچ

شانس خودتان را برای برنده شدن یک جایزه امتحان کنید!
شانس خود را برای برنده شدن تخفیف های شگفت انگیز امتحان کنید!
دکمه زیر را فشار دهید و اجازه دهید تا گردونه شانس شما را برای بردن جایزه مشخص کند.

اگر برنده شدید کدی که گردونه بهتون میده رو یادداشت کنید و هتگام ثبت سفارش در قسمت کد تخفیف وارد کنید

اگر بازنده شدید ما یک بازی دیگر به شما می دهیم !

به بالای صفحه بردن