درس هشتم تاریخ دهم

درس هشتم تاریخ دهم

سپیده‌دم تمدن ایرانی

در این درس می‌آموزیم:
آشنایی با ایران پیش از تاریخ و تمدن ایلام
• شناخت جغرافیای تاریخی ایران.
• شناخت ساکنان کهن فلات ایران.
• فهم چگونگی شکل‌گیری تمدن در فلات ایران.
• شناخت فرهنگ، تاریخ سیاسی تمدن ایلام

جغرافیای تمدنی ایران

 تاريخ و تمدن كهن ايران نيز به طرز چشمگيري از شرايط و عوامل جغرافيايي تأثير پذيرفته است. از اين رو، براي مطالعه و شناخت كامل تاريخ و تمدن ايران، ناگزير از توجه به جغرافياي آن هستيم.

موقعیت جغرافیایی فلات ایران

– نواحی کوهپایه‌ای و سرزمین‌های پست ایران براساس میزان بارندگی و رطوبت آنها محیط مناسبی برای زندگی و بر پایی سکونتگاه‌های روستایی و شهری بوده‌اند.
– ایران به واسطه موقعیت جغرافیایی خاص خود در جنوب غربی آسیا، پل ارتباطی شرق و غرب جهان باستان بود.
– مهمترین راه‌های زمینی و دریایی که تمدنها و کشورهای بزرگ را به یکدیگر متصل میکردند از میهن ما می گذشتند
– خلیج فارس و دریای مکران نقش مهمی در برقراری ارتباط تجاری، سیاسی، نظامی و فرهنگی میان سرزمینهای دور و نزدیک جهان آن روز داشتند.

تأثیر موقعیت جغرافیایی ایران در پیدایش تاریخ و تمدن

– موقعیت جغرافیایی ایران را به کانون مبادلات فرهنگی، هنری و اقتصادی در جهان باستان تبدیل کرده بود.
– به دلیل موقعیت جغرافیایی در معرض مهاجرت ها و هجوم پیاپی اقوام مختلف و حکومت های خارجی قرار داشت.

ایران در دوران پیش از تاریخ

کهن‌ترین ساکنان فلات ایران
– به عقیده پژوهشگران، مهاجرت گروه‌هایی از جمعیت‌های انسانی از آفریقا، آسیای مرکزی، قفقاز و شبه قاره هند در دوران پارینه سنگی به سوی سرزمین ما
– کهن‌ترین نشانه و آثار از حضور انسان در ایران مربوط به بستر کشف رود در نزدیکی مشهد در خراسان رضوی است.
– قدمت ابزارهای سنگی یافت شده در کشف رود حدود ۱ میلیون سال تخمین زده‌اند.
– تا ۱۲ هزار سال پیش، نواحی پایکوهی و دشت‌های ایران انسان‌ها در پی شکار جانوران و گردآوری گیاهان خوراکی بوده‌اند.

نخستین روستاها تا نخستین شهرها

– باروی کار آوردن گروههایی از مردم به کشاورزی و دامپروری به تدریج سکونتگاه‌ها و روستاهایی نخست در غرب و بعد در دیگر مناطق ایران پدید آمد.
– ساکنان این سکونتگاه‌ها با گسترش و پیشرفت مهارت های ابزارسازیشان علاوه بر کشاورزی و دامداری در زمینه صنایع و هنرهای زیر موفقیت‌هایی دست یافتند.

سفالگری

از حدود ۸ هزار سال پیش با اختراع چرخ سفالگری و با ساخت ظروف و ابزار سفالی ساده و نقشدار متنوع پیشرفت قابل توجه‌ی یافتند که در بین‌النهرین مشتریان واقعی داشت.
فلزکاری
دستاوردهای ساکنان فلات ایران در دوران پیش از تاریخ در زمینه فلزکاری

ساخت اشیا و ابزارهای مفرغی از طریق آمیختن مس با ماده قلع بود. مفرغ‌های لرستان بهترین نمونه از صنعت و هنر فلزکاری ایران به شمار می‌روند.
از دیگر مصنوعات فلزی، اشیا و ظروف سنگ صابونی در سکونتگاه‌های کهن به ویژه جیرفت و تپه یحیی در استان کرمان ساخته می‌شد.
 خانه سازی
ساکنان فلات ایران در ابتدای یکجانشینی سرپناه‌ها و کلبه‌هایی از سنگ، چوب و شاخ برگ درختان گیاهان می‌ساختند.
– با استفاده از گل و سنگ و سرانجام خشت بناهای محکمی ساختند.
– سطح دیوارها را با کاهگل می‌پوشاندند و گاهی رنگآمیزی می‌کردند.
– سقف خانه‌ها را با تیرهای چوبی می‌پوشاندند.

پدید آمدن شهرها

در حدود ۵ هزار سال پیش نخستین شهرها در فلات ایران به وجود آمد.
شوش، چغامیش در خوزستان، شهدا و جیرفت در کرمان، شهر سوخته در سیستان، سیلک در کاشان از جمله این شهرها بودند.

دوران تاریخی تمدن ایلام

– دوران تاریخی ایران از تمدن ایلام آغاز می‌شد.
– سرزمین اصلی ایلامیان شامل جلگه خوزستان و مناطق کوهستانی زاگرس جنوبی و میانی بود.
– اقتصاد بین‌النهرین نیازمند منابع طبیعی و معدنی فلات ایران بود.
– تاخت و تازهای فرمانروایان سومری و اکدی سبب شد که حاکمان کوچک و مستقل ایلامی در حدود ۲۶۰۰ ق.م با یکدیگر متحد شوند و پادشاهی ایلام را تأسیس کنند.
– تمدن ایلام همواره با همسایگان بینالنهرین ارتباط سیاسی، فرهنگی و تجاری داشت.
– همچنین ایلام با مناطق فلات ایران و سرزمین های مجار آن مانند آسیای صغیر و هند روابط تجاری و فرهنگی داشت.
– حکومت ایلام سرانجام بر اثر یورش آشوریان در قرن ۷ ق.م دچار انحطاط و فروپاشی شد.

شهر شوش

از کهن‌ترین شهرها و مراکز تمدنی جهان به شمار می رفت و یکی از پایتختهای شهر پس از یورش آشور بانیاپی در دره هخامنشی شکوه و عظمت دیرین خود را بازیافت.
– پایتخت دیگر ایلامی ها در استان فارس شهر اَنشان یا انزان بود. از دیگر شهرهای ایلامی سِمش در خرم‌آباد کنونی بود.
– در دوره ایلام با استفاده از آجر در ساختن بناها رایج شد و معبد چغازنبیل در نزدیکی شهر شوش، شاهکار معماری آن دوره به شمار می‌رود. این معبد از خشت خام در چند طبقه بنا شده و روکشی از آجر نوشته‌ها و آجرهای لعابدار دارد.

دین و اعتقادات

ایلامیان به خدایان متعددی اعتقاد داشتند. خدایان در عقیده ایلامیان دارای نیرویی ماوراء طبیعی بودند.
از جمله محبوبترین خدایان ایلامی اینشوشیناک به معنی خدای شهر شوش بود. معبد چغازنبیل، ستایشگاه این خدا محسوب می‌شد.

– الهه‌های ما در بسیار مقدس بودند. این الهه‌ها را به عنوان ما در خدایان می‌پرستیدند و برای آنان معابدی می‌ساختند. همچنین کاهنان آداب و تشریفات دینی را زیرنظر کاهن بزرگ به جا می‌آوردند.
– از ویژگی‌های مهم تمدن ایلامی مقام و منزلت بالای زنان در امین تمدن است که زنان موقعیت اجتماعی و اقتصادی و مراسم رسمی سیاسی و دینی داشتند و دارای قدرت و نفوذ بودند و نقش اساسی در کارهای مهم ایفا می‌کردند.

سوالات درس هشتم تاریخ دهم 

-به خاطر موقعیت جغرافیايي اش آن را به کانون مبادلات فرهنگي، هنری و اقتصادی در جهان باستان تبديل کرده بود.
الف) چین        ب) ايران               ج) يونان       د) روم 
-از نخستین شهرهای ساخته شده در فلات ايران که در کاشان امروزی واقع شده بود. 
الف) شوش          ب) شهداد           ج) سیلك         د) جیرفت 
– حكومت ايلام سرانجام پس از قرن ها سلطنت، بر اثر يورش ويرانگر کدام حكومت در قرن هفتم ق.م دچار انحطاط و فروپاشي شد.
الف) آشوريان          ب) سومريان           ج) مادها     د) هخامنشیان 
– ستايشگاه اينشوشیناك در کدام گزينه آمده است؟ 
الف) پرسپولیس       ب)پاسارگاد    ج) چغازنبیل      د)تخت جمشید

مهد يكي از کهن ترين و غني ترين تمدن ها …………….. است. 
کهن ترين نشانه و آثاری که از حضور انسان در ايران تاکنون کشف شده مربوط به……….. است. 
بعضي از پژوهشگران احتمال مهاجرت گروههايي از جمعیت های انساني را به ايران به دوران ………… مطرح کرده اند.
با اختراع …………. در ۴ هزار سال پیش، دگرگوني بزرگي در ساخت ظروف سفالي بوجود آمد.
 بهترين نمونه از صنعت و هنر فلز کاری اير………. به شمار مي روند.

درس هشتم تاریخ دهم

– پیامد خارجي موقعیت جغرافیايي ايران در طول تاريخ چه بوده است؟ 
-از نخستین شهرهای ساخته شده در فلات ايران چند مورد را نام ببريد. 
-از همسايگان ايلام کدامشان پیاپي به سرزمین ايلام لشكرکشي مي کردند؟ چرا؟ 
-ايلام با کدام مناطق فلات ايران و سرزمین های مجاورآن روابط تجاری داشت؟ 
-از شهرهای مهم ايلام سه مورد را نام ببريد.

بعضی از پژوهشگران احتمال داده اند که گروههای انساني از کدام مناطق به سوی ايران مهاجرت کرده اند؟ 
نتايج کاوش های باستان شناسي اخیر در محوطه باستاني چغاگلان شهرستان مهران،نشان از چه چیزهايي دارد؟ 
نتايج يكجانشیني انسان در نواحي کوهپايه ای زاگرس را بنويسید. 
سرزمین اصلي ايلام شامل چه مناطقي مي شد؟ 
همسايگان ايلام در بین النهرين را نام ببريد.

 

داغ ترین مطلب!
قیاس اقترانی منطق دهم علوم انسانی

دیدگاه‌ خود را بنویسید

تخفیف 5%+25%
هیچی
دفعه ديگه .
تقریبا!
مبلغ نقدی ۱۰۰۰۰۰ریال
کد تخفیف 7%+25%
چیزی نیست
روز شانست نبود
تقریبا!
ارسال رایگان
نشد
پوچ

شانس خودتان را برای برنده شدن یک جایزه امتحان کنید!
شانس خود را برای برنده شدن تخفیف های شگفت انگیز امتحان کنید!
دکمه زیر را فشار دهید و اجازه دهید تا گردونه شانس شما را برای بردن جایزه مشخص کند.

اگر برنده شدید کدی که گردونه بهتون میده رو یادداشت کنید و هتگام ثبت سفارش در قسمت کد تخفیف وارد کنید

اگر بازنده شدید ما یک بازی دیگر به شما می دهیم !

به بالای صفحه بردن