جزوه درس ۲ تاریخ دهم

جزوه درس ۲ تاریخ دهم

زمان و مکان

تاریخ دهم

دو رکن مهم دانش تاریخ، زمان و مکان است و نخستین پرسش های اساسی تاریخ نگاران در مطالعۀ تاریخ، زمانِ رخداد و مکانِ رخداد می باشد.

دانش تاریخ بدون زمان ، معنا و مفهومی ندارد زیرا رویدادهای تاریخی در زمان معنی در گذشته روی داده اند و بدون آگاهی ار زمان روی دادن آن ها، نمی توان به در منطقی از تاریخ دست یافت.

ابداع گاه شماری

تاریخچۀ گاه شماری در جهان

بین النهرینی ها و مصریان باستان، پیشگامان تنظیم و تدوین گاه شماری بودند. در جدول های این بخش، معرفی برخی از تقویم های جهان باستان آمده است.

تاریخچۀ گاه شماری در ایران

در این جا نیز به برخی از تقویم های ایران باستان و تقویم ایران در ورۀ اسلامی اشاره می شود :

مهم: در تقویم اوستایی، یک سال برابر ۳۶۵ روز بود؛ در نتیجه هر ۴ سال یک روز و هر ۱۲۰ سال ۳۰ روز از سال حقیقی عقب می افتاد، در نتیجه برای رفع این مشکل هر ۱۲۰ سال یک ماه به دوازده ماه سال اضافه می کردند.

مهم: در تقویم اوستایی، ماه ها و روزها با اسامی ایزدان و فرشتگان نام گذاری شده بود.

جزوه درس ۲ تاریخ دهم

تطبیق و تبدیل تقویم ها

رویدادهای تاریخی کشورهای مختلف با چند تقویم ثبت شده اند؛ مثل ایران امروزه متخصصان نجوم و گاه شماری به منظور کمک به تطبیق و تبدیل تقویم های مختلف، فرمول ها و روش های گوناگونی را ارائه کرده اند.

خط زمان

به ترتیب و نظم رویدادها گاه شماری یا کرونولوژی گویند.

خط زمان ابزار مناسبی است که به وسیلۀ آن می توان رویدادهای یک دوره یا دوران های مختلف تاریخی را به ترتیب زمان وقوع آن ها بر روی یک نمودار نشان داد.

تاریخ و زمان؛ تأثیر جغرافیا بر رویدادهای تاریخی

 

ابن خلدون (اندیشمند مسلمان تونسی د قرن ۸ ه.ق) نیز بخشی از مقدمۀ کتاب العِبَر خود را به تأثیر جغرافیا و اقلیم بر تاریخ، اخلاق و رفتار آدمیان اختصاص داده است.

برخی محققان معاصر تأثیر پدیده های جغرافیایی مانند رودهای دجله و فرات، نیل و کارون، سند و جلگه های پیرامون آن ها را بر شکل گیری و توسعۀ تمدن های باستانی بین النهرین، مصر، ایرا و هند بررسی کرده اند.

نقشه های تاریخی

یکی از پیامدهای توجه به ارتباط جغرافیا و تاریخ، اهمیت یافتن نقشه در مطالعۀ تاریخ است.

نقشه های تاریخی اطلاعاتی نظیر قلمرو حکومت ها، مرزها، پایتخت ها، بناهای مهم، محل  دقیق رویددادها به خصوص جنگ ها، مسیرهای مهاجرت و لشکرکشی، شبکۀ راه ها، تقسیمات اداری و مالیاتی را نشان می دهند.

امروزه از نقشه های تاریخی برای ارائۀ اطلاعات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، جمعیتی و دیگر جلوه های حیات اجتماعی انسان در گذشته می شود.

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

به بالای صفحه بردن